Bánh ít lá gai Bình Định là một loại bánh đặc sản truyền thống lâu đời của xứ Nẫu, có hình dáng tháp nón độc đáo, vỏ bánh dẻo mịn màu xanh đen làm từ lá gai dại giã nhuyễn trộn bột nếp, ôm trọn phần nhân đậu xanh giã nhuyễn quyện đường phèn và dừa sợi bào. Đây là thức quà mộc mạc nhưng đậm đà tình nghĩa, thường xuất hiện trong các dịp giỗ chạp, cưới hỏi quan trọng và là món quà lưu niệm ý nghĩa được du khách săn lùng nhiều nhất khi ghé thăm miền đất võ.
Theo tư liệu lịch sử ẩm thực từ Cổng thông tin Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam , chiếc bánh ít lá gai nguyên bản bắt nguồn từ sự sáng tạo của người dân lao động Bình Định nhằm dâng cúng tổ tiên trong các ngày lễ tết.
Tên gọi "bánh ít" gắn liền với những câu chuyện dân gian thể hiện sự khiêm nhường, gói ghém "một chút lòng thành" của người con xứ biển. Hình dáng tháp nón của bánh được lấy cảm hứng trực tiếp từ kiến trúc các cụm tháp Chàm cổ kính, rêu phong vững chãi dọc mảnh đất miền Trung.
Một câu hỏi rất phổ biến của những tín đồ ăn kiêng hoặc người quan tâm đến vóc dáng là bánh ít lá gai bao nhiêu calo?
Trung bình, một chiếc bánh ít lá gai cỡ vừa (nặng khoảng 30g – 40g) cung cấp khoảng 150 đến 180 calo. Lượng calo này chủ yếu cấu thành từ tinh bột nếp, protein trong đậu xanh và đường phèn sên nhân. Vì bánh có vị ngọt đậm đà, bạn nên thưởng thức bánh kết hợp cùng một tách trà mạn nóng. Vị chát nhẹ của trà không chỉ giúp trung hòa vị ngọt mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
Để làm nên một mẻ bánh ít lá gai đạt độ dẻo mềm hoàn hảo và không bị cứng khi nguội, người thợ phải trải qua một quy trình chế biến cực kỳ nghiêm ngặt:
Khi thưởng thức, bạn nên bóc từ từ lớp lá chuối bên ngoài, cắn một miếng nhỏ để cảm nhận độ giòn dẻo nhẹ của vỏ bánh hòa quyện cùng vị bùi béo của đậu xanh và hương gừng ấm áp lan tỏa. Nếu bạn đang tìm mua bánh ít lá gai quy nhơn chuẩn vị để làm quà biếu đối tác hay người thân, hãy lựa chọn những cơ sở có thâm niên lâu năm tại địa phương để đảm bảo bánh không bị pha trộn bột tạp chất và dùng đường hóa học.
Để thiết kế một giỏ quà tặng miền Trung trọn vẹn và tinh tế nhất, bạn có thể kết hợp những chiếc bánh ít dẻo thơm này cùng các món đặc sản khác. Hãy tham khảo thêm bí kíp chọn đặc sản quà miền trung hoặc lựa chọn kèm theo một bình rượu bàu đá quy nhơn hảo hạng tại Miền Taste để món quà biếu của bạn thêm phần trang trọng, đẳng cấp.
1. Bánh ít lá gai Bình Định để được trong bao lâu và bảo quản thế nào?
Ở nhiệt độ phòng thoáng mát, bánh có thể giữ được độ ngon từ 3 đến 5 ngày kể từ ngày sản xuất. Nếu muốn tích trữ lâu hơn (khoảng 15 – 20 ngày), bạn hãy xếp bánh vào ngăn đá tủ lạnh; khi muốn thưởng thức, chỉ cần đem hấp lại bằng hơi nước hoặc quay trong lò vi sóng từ 1 – 2 phút là bánh sẽ dẻo mềm như mới.
2. Làm sao để phân biệt bánh ít lá gai chính gốc Bình Định với các vùng khác?
Bánh ít Bình Định bắt buộc phải gói bằng lá chuối theo phom tháp nón nhọn cao, vỏ bánh giã tay cực kỳ mịn và không bị dính răng khi cắn. Đặc biệt, phần nhân đậu xanh luôn phảng phất mùi gừng tươi giã nhỏ – đây là nét đặc trưng dùng để trung hòa tính hàn của lá gai và bột nếp.
3. Có thể đóng gói bánh ít lá gai mang lên máy bay được không?
Hoàn toàn được. Tuy nhiên, vì vỏ bánh làm bằng lá chuối tươi dễ bị bí hơi dẫn đến nhanh hỏng, bạn nên xếp bánh gọn gàng vào các hộp giấy có đục lỗ thoáng khí hoặc thùng xốp nhỏ, không nên ép chặt bánh trong túi nilon kín trong suốt quá trình di chuyển đường dài.
